HAYVANLARDA DOĞUM FELCİ VE YATALAK SENDROMU

HAYVANLARDA DOĞUM FELCİ VE YATALAK SENDROMU

 

            Doğum sırasında veya doğumdan sonra görülen metabolik bir hastalıktır. Kanda kalsiyum düzeyinin düşmesi, kaslarda zafiyet, dolaşımda kollaps,depresyon ve bilinç kaybı ile kendisini gösterir.Genelde süt verimi yüksek ineklerde ortaya çıkar. ÇANKIRI da 2004 sezonunda çok sayıda inek geç tedavi veya bir şekilde kesime gitmiştir. Olaylarda sadce kalsiyum eksikliği değil ayrıca magnezyum, selenyum, fosfat eksikliği ile beraber hastalığın ortaya çıktığını söyleyebiliriz.Vit A ve D vitamin düzeyinde düşme burada unutulmamalıdır.

 

            Doğum felci nedeni kısaca dokulardaki kalsiyum mineralinin azalmasıdır. Bunun yanında P,Mg seviyesi de düşer.

            Doğum felci belirtileri ana hatlarıyla; ilk devrede tetani,titremeler, diş gıcırdaması görülür.Ateş normal seviyededir. Arka bacaklarda sertlik, ve sık sık ayak değiştirir. Arka ayakları üzerine çökerek kendini yere bırakır,iştah yoktur.

 

            İkinci evrede hayvan göğüs üzerine yatar, bilinç yarı yarıya kaybolmuştur. Dalgındır, başını karnına dayanarak yatar. Bacaklarda tetani kaybolur, ayağa kalkamaz, beden ısısı düşer, işkembe dolgun ve şişkinlik vardır. Hayvanda kabızlık ortaya çıkar, solunum yavaşlar,gözlerde duyarlılık azalmıştır.Nabız zayıflar ve sayısı artmıştır.

 

            Üçüncü aşamada hayvan tam koma halindedir.Nabız zayıf,az hissedilir. Bacaklar uzanmış, ayağa kalkamaz, beden ısısı düşmüştür, işkembe daha fazla şişkindir. Yutkunma durmuştur( bu dönemde ağızdan ilaç tehlikelidir.) Tedavi olmazsa 12-48 saatte kalp ve solunum yetmezliği neticesi ölüm olur.

 

            Magnezyum eksikliği ile komplike durumlarda tetani, aşırı duyarlılık, gürültüye karşı aşırı tepki verir. Nabız ve solunum sayısı artar.Hayvan kasılmalara bağlı ölebilir.

 

            AYIRICI TEŞHİS:

a) Magnezyum eksikliği, tüm ırklarda görülür, gebeliğin her döneminde ve doğumdan birkaç ay sonra görülebilir.. Belirtilerde titreme, tetanik çırpınmalar görülür

 

b) Yatalak sendromu, tedavi edilmeyen doğum felci,laktasyon tetanisine bağlı gelişir.Canlılık az,hayvan kalmaya çabalar kalkamaz,seyri uzun sürer.Kanda kalsiyum,Magnezyum,Fosfat ve glikoz seviyesinde düşme tespit edilir .1-2 haftada kalkamayan inekler kesime gönderilir.

 

c) Bacaklarda travmaya bağlı yaralanmalar.Doğum sırasında kas yırtılması,eklem çıkıkları ve bacak sinirlerinin felcine bağlı olarak hayvan kalkamaz. Teşhis iyi muayene ile ayrılır.

 

d) Peritonitis ve bazı meme iltihaplarında toksemi olayları  sık olarak görülmez. Meme muayenesi ile ayrım rahat yapılır.

 

e)  Uterus(rahim) ve vagina yırtılmalarında hayvan toksemi nedeniyle kalkamaz, teşhiste  yerde yatma, koma durumu,uyku hali, taşikardi, hipotermi görülerek doğum felcinden ayrım rahat yapılır.

 

f) Asidoz durumu işkembe sıvısının Ph kontrol edilerek ve alınan besleme bilgilerinden anlaşılır.

Yazar: Yurdaer ŞAN
http://www.cankirimeva.org.tr/ sitesinden 24.04.2014 tarihinde yazdırılmıştır.